Czy fotografia może zmieniać rzeczywistość? Czy obraz ukazujący biedę lub pracę ponad siły może stać się impulsem do poprawy warunków życia? Aleksander Minorski (1906-1982) był przekonany, że tak. Fotograf, filmowiec i pisarz traktował fotografię jako narzędzie społecznego zaangażowania i realnej interwencji
Od 19 marca do 6 września 2026 roku Muzeum Warszawy zaprezentuje monograficzną wystawę poświęconą artyście. Ekspozycja otworzy jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy i przypomni twórcę, dla którego najważniejsze było działanie na rzecz osób żyjących w ubóstwie i na peryferiach życia społecznego. Rok 2026, w którym przypada 120. rocznica urodzin Minorskiego, stwarza okazję do ponownego odczytania jego dorobku.
Wystawa prezentuje fotografie, filmy i teksty artysty, koncentrujące się na losach osób wykluczonych i marginalizowanych. Z fotografii Minorskiego wyłania się obraz przedwojennej Warszawy daleki od sentymentalnych wyobrażeń – miasta głębokich nierówności społecznych. Artysta dokumentował zapadające się domy robotników, zniszczone mieszkania bezrobotnych, dzieci bawiące się na podwórkach czy ciężką pracę piaskarzy nad Wisłą, ale także wysiłki podejmowane w walce o lepsze warunki życia.
Ekspozycja prowadzi przez biografię i dorobek twórcy – od jego działalności w środowiskach lewicowych i pierwszych fotograficznych reportaży społecznych z lat 30., po powojenne filmy i fotografie. Ważnym wątkiem wystawy jest także publikacja „Dola i niedola naszych dzieci” (1938), będąca apelem o poprawę warunków życia najmłodszych. Broszura została uznana za krytykę władz, a jej nakład niemal w całości zniszczono.
Po wojnie Minorski powracał do tematów obecnych w jego przedwojennej twórczości. Dokumentował odbudowującą się Warszawę i nowe osiedla powstające w latach 60. i 70., m.in. na Moczydle, Grochowie czy Bródnie. W jego pracach pojawia się pytanie o to, czy fotografia – poprzez ujawnianie problemów społecznych – może wpływać na realne zmiany.
Na wystawę składa się blisko 300 obiektów, pochodzących głównie ze zbiorów Muzeum Warszawy oraz z kolekcji m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Niepodległości i Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych.
Ekspozycja wchodzi także w dialog ze współczesnością. W przestrzeni wystawy prezentowane są prace współczesnych twórców inspirowanych dorobkiem Minorskiego, m.in. panoramiczny film duetu Magdaleny Hueckel i Tomasza Śliwińskiego oraz muzyka zespołu Hańba!, nawiązująca do politycznej atmosfery lat 30.
Integralną częścią projektu jest dostępność. Na podstawie wybranych fotografii przygotowane zostaną pomoce dotykowe dla osób z niepełnosprawnościami wzroku, a program wydarzeń towarzyszących obejmie oprowadzania, spotkania, warsztaty i działania edukacyjne dla różnych grup odbiorców.
Źródło: Muzeum Warszawy
